بیمه اجتماعی

 بطور کلی هدف از ایجاد بیمه های اجتماعی، حمایت از کارگران ، کارمندان بخش خصوصی ، افراد بی سرپرست و تحت پوشش موسسات خیریه و عام المنفعه و خانواده آنان در برابر کاهش شدید درآمدهای آنها و افزایش هزینه های درمانی بوده و رفاه اقتصادی افراد ریسک گریز را کاهش می دهد.در کشورهای پیشرفته و اقتصادهای صنعتی، تشکیلات تامین اجتماعی نقش اصلی در طراحیهای دولت جهت گسترش رفاه اجتماعی دارند. تقریبا تمام جنبه های همبستگی اجتماعی (Solidarity) در فلسفه تامین اجتماعی گنجانده شده است.

همچنین برخی از سایر مخاطرات از قبیل بیکاری ادواری و از کارافتادگی که توسط بیمه های بازرگانی قابل پوشش نیست در این بیمه نامه ها گنجانده می شود. به همین دلیل معمولا دولتها متولی امر ارایه خدمات بیمه های اجتماعی هستند و آنرا بطور کامل به بخش خصوصی واگذار نمی کنند.

چهار اصل بیمه های اجتماعی عبارتند از:

جامعیت (Universality): تاکید بر جامعیت دسترسی آحاد جامعه برای حکایت اجتماعی موثر

پیش روندگی (Progressivity): تاکید بر گسترش هر چه بیشتر خدمات از حداقل مزایا به مزایای بیشتر

تکثرگرایی (Pluralism): بسته به نوع کشورها، ممکن است ابتدا خدمات بیمه ای، سپس خدمات حمایتی افراد ضعیف از طریق یارانه ها ارایه شود.

نتیجه گرایی (Outcome focus): تاکید و تمرکز بر پرداخت های واقعی و کفایت مزایا برای افرادی که استحقاق یا نیاز به این خدمات دارند، فارغ از اینکه چه مکانیزم یا سیستمی برای آن طراحی شده است.

ویژگی های بیمه های اجتماعی شامل همه یا برخی موارد زیر است:

١- یک حداقل سطح مشارکت برای ایجاد پوشش لازم است
٢- حداقل یا حداکثر سطح پوشش بر اساس مفهوم کفایت اجتماعی و بسته به موضوع پوشش
٣- مزایای فردی ارتباط مستقیم با پرداخت ها افراد نداشته اما مزایای بیشتر تا حدودی با افزایش منابع بیمه ای یا افزایش مشارکت افزایش خواهد یافت (بر اساس فرمول)
٤- دریافت مزایا بطور کلی بر اساس نیاز مالی (Means-tested) نیست

بیمه های اجتماعی که در ایران ارائه می گردد بشرح ذیل می باشد:

1. بیمه تامین اجتماعی

2. بیمه سلامت

3. بیمه فرهنگیان

4. بیمه نیروهای مسلح

5. بیمه عمر  (امروزه اکثر کارشناسان معتقدند بیمه عمر یکی از بیمه های اجتماعیست که توسط شرکتهای بیمه بازرگانی ارائه می گردد)